MIR heeft al bij Phoenix Opleidingen in Utrecht de drie-jarige opleiding gevolgd. MIR heeft het geluk dat familie in Utrecht een appartement heeft waar ze kan blijven slapen. Drie methoden staan centraal: NLP (Neuro Linguistisch Programmeren), Transactionele Analyse en Systemisch werk. Het lijkt een zegen te zijn, dat de reguliere psychologie deze stromingen niet omarmt heeft, want daardoor kunnen kleine toegankelijke opleidingsinstituten ontstaan.
In Utrecht hebben ze verschillende opleidingen. Een basisopleiding die drie jaar duurt en waar deelnemers elke maand twee dagen bij elkaar komen. Andere opleidingen die er worden gegeven zijn meer specifiek gericht op het vak van trainer, of relatie therapie. Je kan je ook verder bekwamen in het doen van familieopstellingen.
Ik moest moeite doen om iets te vinden over Wibe Veenbaas op de site.
“Discipline - Wees een discipel van je eigen pad” - Wibe Veenbaas
Wij zijn in die tijd samen als proefpersonen naar een avond met familieopstellingen gegaan. Het was voor de opleiding tot relatietherapeut. Wibe Veenbaas was de trainer… indrukwekkend.
Na een paar opstellingen zijn wij aan de beurt. Hij doet met ons een combinatie van een opstelling en een oefening. We moeten van de ene kant van de zaal naar de andere kant lopen. Ieder langs een muur en dan op een bepaald moment een draai, zodat we elkaar tegemoet lopen. Net zo lang doorlopen, totdat je voelt dat het dichtbij genoeg is en je stopt. Op een bepaald moment stopt MIR, maar ik doe nog een klein stapje naar voren. Zo voelt het goed voor mij. Wibe ziet dat MIR een subtiele beweging met haar lichaam naar achter maakt. Hij benoemt het en vraagt of het voor zo te dicht bij elkaar is, of ze liefst iets meer afstand wil. Dat beaamt ze en gaat iets naar achter. Wibe kijkt naar mij en ik laat weten, dat ik het liefst iets dichterbij zou willen staan. Wibe vraagt aan Mariska, wat ze er bij voelt. Waar komt de behoefte vandaan om iets meer afstand te willen?
Wibe gaat eerst de dynamiek van MIR onderzoeken. Te dicht bij voelt als bemoederend en verstikkend. Ze heeft behoefte aan ruimte. Ze wil ook niet ontspannen in de armen van een ander maar staan, op eigen benen. Achteraf realiseer ik mij dat het precies is wat ik wilde of nodig had. In termen van Aikido is het iemand die recht in haar eigen centrum blijft staan en niet gaat hangen aan de ander. Niet op mij gaat leunen.
Daarna doet hij met ons afzonderlijk een opstelling. Tijdens de opstelling wordt mijn grootvader aan mijn moeders kant opgesteld. Er is mij bijgebleven dat er veel oorlogsdoden op de grond lagen. Veel bloed en een diep verdriet. Verdriet dat invloed op mij heeft, maar niet van mij is om te dragen.
Een paar jaar later wil zelf een opleiding volgen bij Phoenix.
Ik heb mij ingeschreven voor de trainersopleiding. De driejarige opleiding, die MIR heeft gevolgd was eigenlijk een voorwaarde, maar ik kan vanwege mijn ervaring een paar trainingen/korte workshops volgen bij Wibe en dan bepaalt hij aan de hand daarvan of ik mee kan doen met de trainersopleiding.
Dat lukt. Het zal de laatste trainersopleiding zijn die Wibe zelf begeleide. Wat een meester. Ik kan nog met ontzag terugdenken aan een aantal opstellingen die ik heb mogen aanschouwen. Die van mijzelf … tja… ik kan er helaas nog steeds niet zo veel mee. En dat is niet iets van mij, want bekenden van mij die er bij waren, hebben het zelfde gevoel.
Ik heb tijdens de opleiding veel kunnen oefenen, observeren en gelukkig ook veel structuur meegekregen. Iets wat niet mijn sterke kant is, maar het wordt mij heel duidelijk hoe belangrijk het kan zijn. Daarnaast zijn onderwerpen als overdracht en tegenoverdracht voor mij helemaal nieuw. Ook hier moet ik een variant op een levensverhaal schrijven, wat mij veel inzichten heeft gegeven. De vraag; Wat is jouw ambacht? heeft mij lang bezig gehouden. Het blijkt een moeilijk te beantwoorden vraag voor een generalist zoals ik.
Tijdens de opleiding doet de trainer met elke deelnemer op een bepaald moment een opstelling en geeft ook iedereen een persoonlijke opdracht. Ik krijg ook een persoonlijke opdracht. Ik moet mijn vader gaan interviewen over zijn jeugd, zijn ouders en de rest van zijn leven. Ik wil zo veel mogelijk zien te ontdekken. Het maken van een afspraak is lastig, want mijn moeder wil graag dingen samen doen en vindt dat ze er prima bij kan zijn. Ik kan nu de opleiding als excuus gebruiken en zeg dat dat niet mag. De opdracht is heel helder. Ik moet alleen met mijn vader, naar zijn geboorteplaats en hem daar interviewen.
Ter voorbereiding ga ik het internet op om informatie te vinden en ik vind al snel een mooie vragenlijst en tips. Diekstra had toen zijn boek nog niet geschreven, anders had ik dat eerst gelezen denk ik. Om het het gesprek vooral rustig op te bouwen. Ik durf het helaas niet op te nemen, dat had ik achteraf wel fijn gevonden. Wij spreken in Leiden af en we maken eerst vanaf het station een wandeling. Mijn vader kent de stad op zijn duimpje. De plekken waar hij uit eten ging, waar mijn moeder werkte, de drukkerij waar zijn vader heeft gewerkt en uiteindelijk de stamkroeg van zijn vader en hij - de Vergulde Kruik. We zochten een plekje en we hebben een mooie gesprek. Mijn vader vertelt dingen die ik nog niet eerder heb gehoord. Over het smokkelen van Ricard tussen Frankrijk (Marseille) en Marokko, de vrouwen die een vrijgezellen feestje hadden aan boord van een schip tussen Australië en Afrika en meer. Ik was blij en tevreden. Ik heb zo veel mogelijk opgeschreven.
Als ik weer een opleidingsdag heb doe ik mijn verhaal. Tot mijn verbazing zeggen verschillende deelnemers dat ze een beetje jaloers zijn. Wat een mooie opdracht en wat een inzichten. Ik stond versteld en dacht bij mijzelf: ‘Wat houd je tegen om het zelf ook te doen? Waarom wil je dat iemand je het als opdracht geeft?’
Ik realiseer mij ook tijdens de trainingen die ik zelf begeleid dat de meeste mensen thuis nergens of nauwelijks ergens over praten. Ja, over het nieuws, de televisie, werk, etc. Maar niet over wezenlijke dingen, zoals het verleden, gevoelens, wensen, ambities, angsten, traumatische gebeurtenissen etc. Ik stap op Wibe af en vraag hem of hij tijd heeft voor een gesprek. Een week of zo later kan ik bij hem langs komen. Hij heeft een heel klein kantoortje en ik neem plaats. Ik begin gelijk, recht op het doel. ‘Wibe, die opdracht met dat interview met mijn vader. Dat is niet een oefening die alleen goed voor mij is. Volgens mij heeft iedereen daar behoefte aan. Waarom maak je daar niet een standaard oefening van die iedereen doet in plaats van een persoonlijke opdracht voor een paar mensen?’ Hij kijkt mij een beetje boos aan. Ik snap nog steeds niet waarom en dan vraagt hij mij: ‘En hoe gaat het met jou? Volgens mij ga jij wel lekker hier op de opleiding.’ En we zijn blijkbaar uitgepraat. Wat is dat toch? Ziet hij het als kritiek? Is hij dat niet meer gewend?
Dit lijkt een terugkerend thema. Als ik met volle overtuiging vanuit mijn tenen iets opmerk of vraag aan iemand, een autoriteit op het gebied, dan lijkt iemand het als een aanval te zien en is daar helemaal niet van gediend. Als er meer voorbeelden te binnen schieten zal ik ze hier ter illustratie aan toevoegen.
Ik moet voor de opleiding een afsluitende opdracht doen en een plan van aanpak schrijven voor een korte training. In de laatste bijeenkomst moet ik een deel er van doen met de groep. Ik gebruik Aikido als thema.