Drie jaar eerder had ik een huis gekocht in Schiedam; 1 Augustus 2005 kreeg ik de sleutel. Ik dacht het wel even in een jaar te verbouwen, maar dat zouden er uiteindelijk 8 worden. Gelukkig was de woonkamer, twee slaapkamers en de badkamer in 2008 klaar, want in maart wordt onze oudste geboren en wil ik een pauze inlassen. Even geen stof en geen lawaai.
In sommige huizen, vooral in het buitenland, zie ik wel mensen met TL balken in de keuken of zelfs in een woonkamer. Heel scherp wit licht. Ik begrijp niet dat mensen zich daar prettig in voelen. Ik ben gevoelig voor mijn omgeving en de sfeer. Ook plastic, gefineerde meubels, glazen tafels, tapijt van syntetisch materiaal op de vloer… ik begrijp niet dat mensen dat prettig vinden om in te leven. Andere irritaties zijn keukenkastjes en douchebakken. Ik heb daarom al een tijdje de wens om een oud huis te verbouwen en het helemaal in te richten zodat ik me er prettig in voel. Een huis met houten vloeren, bezieling en een restaurantkeuken van roestvrij staal. Ergens in 2003 begin ik mijn zoektocht. Ik woon dan nog in een appartement aan de Valkenstraat dat ie gelegen tussen Blaak en Oostplein, Rotterdam.
In eerste instantie ga ik op zoek naar een Loft-achtige woning. Ik ben een jaar bezig met een oude bakkersfabriek in Rotterdam Noord. Plannen gemaakt, tekeningen, om het pand samen met iemand anders te kopen, het te splitsen en er dan twee woningen van te maken. Als we alles rond hebben en bij de bank zitten blijkt dat mijn ‘partner’ zeven* keer zijn jaarsalaris moet lenen in de vorm van een hypotheek. De bankmedewerker kijkt mij aan met een blik van: “Wat doe je hier in godsnaam?” Ik ben weg gelopen en de man nooit meer gesproken. Wat een verspilling van tijd en energie. Maanden lang plannen gemaakt en berekeningen. … @$%#^*&%
Daarna nog een werkplaats in Kralingen, maar die werd net voor mijn neus verkocht. Na zeker twee jaar zoeken het zoekgebied iets vergroot en al snel vond ik een grachtenpand aan de Lange Haven in Schiedam. Het stond al drie jaar te koop en had een woonoppervlak van 350m2. Omdat het al zo lang te koop stond hield ik vast aan een maximum prijs. Zelfs op het laatst, toen er nog maar 5000 euro tussen zat. Ik maakte gebruik, of misschien misbruik van de kennis dat de mensen die in het huis hadden gewoond al een huis in Drenthe hadden en van dit huis af moesten. Uiteindelijk een overeenkomst op 300.000 euro en ik sluit een hypotheek af van 500.000. Ik krijg de sleutel en neem gelijk een matras mee om er te gaan slapen.
Omdat het een rijksmonument is, moeten alle verbouwingen aan zowel de binnen als de buitenkant worden goedgekeurd met een vergunningsaanvraag. Zelfs als ik buiten kozijnen ga schilderen moet ik officieel een monster van de verf indienen ter goedkeuring. Ik mag dus niet zomaar beginnen met slopen. Het hele huis heeft aan de plafonds witte kunststof schrootjes. Op de trappen zit een roze zeil en aan de binnenkant van het huis zit tegen de buitenmuur een zwarte tufsteen gemetseld ter isolatie. Zonder spouw tegen de buitenmuur aan. Op de meeste vloeren licht een goedkoop laminaat. Eerst het laminaat en de schrootjes er uit. Die voer ik zelf af met mijn kleine aanhangwagentje.
Bij alles wat ik weg haal blijkt dat het huis in een slechtere staat is, dan ik had gedacht en gehoopt. De grootste tegenvaller is dat ik zo weinig authentieke elementen tegenkom. Stiekem hoopte ik bij het weghalen van de schrootjes aan het plafond wel een paar ornamenten aan te treffen of onder het laminaat een mooie houten vloer. Het enige dat ik ontdek tijdens het slopen zijn tegenvallers. Het dak valt tegen, want bepaalde delen zijn toch slechter, dan ik tot dan toe had gezien. Ook de kozijnen zijn er slechter aan toe dan ik hoopte. De vloer in de woonkamer is deels opgehoogd. Van de voorkant naar de achterkant is er een verval van 11 centimeter. 11 centimeter over een afstand van 5 meter is te veel. Veel elektra leidingen blijken nog van ijzer en sommige bedrading is nog met een buitenkant van stof in plaats van plastic. Als ik een leiding weg trek krijg ik een schok. Een klap die ik een aantal dagen er na nog voel.
Ik nodig snel de gemeente ambtenaren uit voor een kop koffie, zodat ze kunnen zien hoe slecht het pand er aan toe is en om uit te leggen wat ik wil doen. Ik krijg vervolgens een lading eisen en regels over mij heen en moet tekeningen laten maken. Ik heb zelf helemaal geen tekeningen nodig, maar het blijkt een eis van de gemeente te zijn. Als ze geen tekeningen hebben van het huis en je gaat verbouwen, moet ik ze laten maken. Het is het begin van een flinke hoop onvoorziene kosten. Net als de Asbest analyse. Een aanfluiting is het, want het asbest wat de man vindt, daarvan weet een kind dat het Asbest is. De man schrijft een paar pagina’s en stuurt een vette rekening. Ik vind later op nog veel meer plekken asbest.
Voor de tekeningen moet ik op zoek naar een architect en die vind ik. Hij probeert mij te overtuigen om een hele moderne loft achtige verbouwing te doen, maar ik besluit het simpel te houden en niet te veel structureel in te grijpen in het pand.
Ik maak alleen een doorgang van het voorhuis naar het achterhuis op de eerste verdieping. Zodat de woonkamer een open verbinding krijgt met de keuken. Het voorhuis is het oude deel dat is gebouwd in 1740. Het achterhuis is waar ooit een jenever stokerij stond. Toen het pand werd gebruikt als machinistenschool, zijn er twee verdiepingen tegen aangebouwd die dienen als concierge-woning. De zolder was tekenlokaal daarvoor heeft men toen een deel van het dak verwijderd en er een glazen dak in gezet voor het licht.
Alhoewel de doorlooptijd van een vergunningsprocedure nog steeds lang is, gaat het een stuk soepeler dan ik had verwacht. Als de vergunning rond is overtuigd de aannemer mij dat ik toch iets aan het dak moet doen. Rotte delen vervangen en isoleren. Omdat ik geen isolatie aan de binnenkant wil, zodat het originele dakbeschot zichtbaar blijft, maar monumentenzorg niet wil dat door isolatie het dak hoger wordt, ga ik op zoek naar een alternatief. De aannemer komt met een Frans isolatiemateriaal van 14 laagjes folie, waardoor het dak maar een paar millimeter hoger wordt. De gemeente gaat er heel soepel mee om, als ik de dakkapel vervang door twee kleinere, die passen bij het pand. Ik meet de dakkapellen van de overburen op, en maak mallen van de houtprofielen die ze gebruikt hebben, om een perfecte kopie te maken. Ik hoef niet helemaal opnieuw door de vergunningsprocedure. Een meevaller en een opluchting.
Van monumentenzorg moest ik een aannemer vinden die ervaring heeft met monumenten. Ik laat drie aannemers een offerte opmaken, maar weet intuïtief al heel snel welke ik wil. Mooi om een vakman door je huis te leiden en dat iemand van elke houtverbinding kan afleiden in welke periode het gemaakt is. Hele verhalen kan hij vertellen over de kleinste details. Een bevlogen man met veel ervaring. Hij was woest dat er op vakopleidingen in Nederland niets meer word geleerd. Timmerlieden die van school kwamen hadden meer boeken in hun handen gehad dan hamers.
In het eerste jaar laat ik de aannemer de meest belangrijke onderdelen van de verbouwing doen. 12 raamkozijnen aan de achterkant van het pand, nieuwe balken van 6 meter lang in de woonkamer op de eerste verdieping. Het dak en de dakkapellen.
Ik besluit alles aan te pakken. Laat al het loodgieterswerk vervangen en alle electra, maar dat doe ik samen in de avond met een elektriciën. Het stucwerk laat ik ook doen, door een vakman uit de omgeving van Amsterdam. Het meeste timmerwerk en schilderwerk doe ik zelf. Soms met hulp van iemand die bij mij komt bijklussen. Soms alleen.
Ik plaats in elke ruimte tegen de buitenmuren een binnenwand van hout, die ik soleer. Elke vloer gaat er uit en wordt vervangen en elk plafond. Alhoewel in delen, zijn eigenlijk alleen de buitenmuren blijven staan. De rest is vervangen.
